azerbaycan

Azerbaycan Xeritesi

Thu, 09 Apr 2009 21:30:35 GMT

Azərbaycan tarixi haqqında qısa xülasə

Tue, 07 Apr 2009 22:35:34 GMT

Azerbaycan sivilizasiyanin en qedim merkezlerinden biri olmaqla zengin ve qedim tarixe malikdir. Min iller erzinde onun erazisinde dunyanin medeniyyet xezinesine daxil olmush zengin medeni irs yaradilmishdir. Dunyada en qedim insan meskenlerinden olan Azix magarasinin,qedim dash dovrune aid bir sira insan meskenlerinin keshfi subut edir ki, Azerbaycan antropogenez zonasina daxildir, besheriyyatin ilkin beshiklerindendir. Azerbaycanda sivilizasiyanin inkishafinin esas merheleleri mueyyen edilmishdir. Eramizdan evvel III minillikde burada qebilelerin formalashmasi prosesi getmish, eramizdan evvel I minillikde ise ilk siyasi qurumlar meydana gelmishdir. Eramizdan evvel IX esrde Azerbaycan dovletchiliyi teshekkul tapir: yuksek iqtisadi ve medeni seviyyeye malik Manna charligi yaranir. Mannalilar tebiet hadiselerine, guneshe ve aya inanirdilar. Eramizdan evvel VI esrin evvelerinde Manna Midiya dovleti terefinden feth edilmishdir. Bu dovrde Zerdushtilik resmi din idi ve onun burada yayilmasinin sebebi oz-ozune yanan neft ve qaz menbelerinin movcudlugu idi. Antik dovrde Azerbaycan erazisinde musteqil dovletchiliyin berqerar olmasinda Atropatena ve Albaniya dovletleri boyuk rol oynamishdilar. Olkenin adi Atropatena chari Atropatin adi ile baglidir. Sonralar o deyishikliklere ugrayaraq «Azerbaycan» shekline dushmushdur. Atropatenada Azerbaycan xalqinin teshekkulu prosesi bashlamishdir. III-V esrde Azerbaycan dovleti mohkemlenir. Azerbaycanda xristianliq yayilmaga bashlayir, Zaqafqaziyada ilk apostol ve avtokefal xristian kilselerinden hesab edilen kilseler meydana gelir, menevi ve dunyevi medeniyyet inkishaf edir. VIII esrin evvellerinde Azerbaycan erebler terefinden ishgala meruz qaldi ve Arran vilayeti adi altinda Ereb Xilafetinin terkibine daxil oldu. Islam Azerbaycanda hakim dine chevrildi. Yeni eneneler ve medeniyyet teshekkul tapdi. Orta esrlerde Azerbaycanin erazisinde dovletchilikde varislik saxlanmaqda idi: Qaraqoyunlu, Agqoyunlu, Sefeviler. Azerbaycanin esrler boyu yaratdigi medeniyyet ve edebiyyat numuneleri heyat eshqi, azadliq ve musteqillik duygulari ile ashilanmishdir. Xalqimizin " Kitabi Dede-Qorqud», " Koroglu» dastanlari kimi mohteshem senet abideleri, dunya sivilizasiya tarixinde silinmez iz qoymush Nizami Gencevi, Efzeleddin Xaqani, Xetib Tebrizi, Qetran Tebrizi, Imadeddin Nesimi, Mehemmed Fuzuli kimi korifeylerinin yaradiciligi besheri ideyalarin terennumune, haqqin, edaletin, humanist ideyalarin berqerar olmasina xidmet etmishdir. Sefiyyeddin Urmevinin, Ecemi Naxchivaninin, Sultan Mehemmed Tebrizinin dunya medeniyyeti xezinesine verdikleri inciler senetseverleri indi de heyran qoyur. Xalqimizin dunya elmine bexsh etdiyi tohfelerle fexr etmeye haqqi var. Nesirreddin Tusinin, Ebulhesen Behmenyarin, Mirze Feteli Axundovun, Abbasqulu aga Bakixanovun ve diger mutefekkirlerin adlari dunya elm alemine yaxshi tanishdir. Cavanshir ve Babek kimi serkerdelerin qehremanliqlari boyuk vetenperverlik mektebine chevrilmish, Vetenin butovluyu, xalqin birliyinin tecessumu olmushdur. Mehemmed Cahan Pehlevanin, Qizil Arslanin, Uzun Hesenin, Shah Ismayil Xetainin ve bashqa dovlet xadimlerimizin heyat ve fealiyyeti xalqin Veten sevgisi ve dovletchilik hissini daha da inkishaf etdirmish, onu heyatin en vacib, en umde meqsedine chevirmishdir. Azerbaycani oz tesir dairesine salmaq ugrunda bezi dovletlerin reqabeti XVIII esrde olkede daxili sabitliyin keskin shekilde pozulmasina getirib chixardi, neticede bir neche musteqil ve yarimusteqil dovlet qurumlari — xanliqlar meydana geldi. XVIII esrin sonu XIX esrin evvellerinde Iran, Turkiye ve Rusiya arasinda ziddiyetler guclenmeye bashlayir, Azerbaycan ugrunda muharibeler shiddetlenir. 1828-ci ilde Rusiya ile Iran arasinda imzalanmish Turkmenchay muqavilesine gore Shimali Azerbaycan Rusiyanin, Cenubi Azerbaycan ise Iranin terkibine daxil olur. XX esrde Azerbaycanda faydali qazintilarin chixarilmasi ve emal edilmesi ile bagli senayenin muxtelif saheleri intensiv shekilde inkishaf edir. Esrin evvelinde dunya neftinin yaridan choxunu ve Rusiya neftinin 95 faizini vermekle Baki dunyanin neft merkezlerinden birine chevrilmishdi. Medeni heyatda canlanma hiss edilirdi. Elmin muxtelif saheleri inkishaf etmeye, qezet ve jurnallar chap olunmaga bashladi. Siyasi cemiyyetlerin, teshkilatlarin, partiyalarin yaradilmasi demokratik ideyalarin inkishafina, azadliq mubarizesinin yukselishine zemin yaradirdi. 1917-ci ilde Rusiyada monarxiyanin suqutu eyaletlerde azadliq herekatlarinin inkishafina elverishli sherait yaratdi. 1918-ci il mayin 28-de Azerbaycan oz dovlet musteqilliyini berpa etdi ve Memmed Emin Resulzadenin bashchiligi altinda Azerbaycan Xalq Cumhuriyyeti elan edildi. 23 ay yashadiqdan sonra bu respublika 1920-ci il aprelin 28-de XI rus ordusunun Bakiya daxil olmasi ile suqut etdi. 1922-ci il dekabr ayindan Azerbaycan dovlet atributlarina malik - konstitusiyali, bayraqli, himn ve gerbli muttefiq respublika kimi SSRI-nin terkibine daxil edildi. Xalqin uzun suren azadliq herekatlari ve SSRI-nin dagilmasi neticesinde 1991-ci il oktyabrin 18-de Azerbaycanin dovlet musteqilliyi berpa edildi.
Hal-hazirda musteqil Azerbaycan Respublikasi her cehetden boyuk potensiala malik ve yuksek inkishafa qadir bir olkedir.

En boyuk goller

Tue, 07 Apr 2009 22:33:26 GMT

Ən böyük göllər	Km2	Ən böyük adalar	Km2	Ən böyük çaylar	km
Sarısu	67,0	Pirallahı	14,4	Kür	1515
Ağgöl	56,2	Çilov	11,5	Araz	1072
Ağzıbirçala	37,0	Xərə-Zirə	3,5	Alazan (Qanıx)	413
Mehman	35,0	Böyük-Zirə	1,4	İori (Qanıx)	389
Böyükşor	9,2			Samur	216
Hacıqabul	8,4			Tərtər	200

Melumat

Tue, 07 Apr 2009 22:32:44 GMT

Dünyada ən böyük göl - Xəzər dənizi, sahəsi 400000 km2, ən dərin yeri — 1025 m.Ən yüksək dağ zirvəsi - Bazardüzü - 4466 m.

Azerbaycanin erazisi

Tue, 07 Apr 2009 22:32:14 GMT

ƏraziAzərbaycan Respublikasının ərazisi — 86,6 min km2 (11,5% meşələr, 1,6% su hövzələri, 50,0% becərilən torpaqlar, o cümlədən 27,0% otaqlar, 36,9% sair torpaqlar) təşkil edir. Ölkə 39° 24', 41° 54' şimal en dairələri arasında və 44° 46', 50° 45' şərq uzunluğunda, Bakı 40° paralel üzərindədir.Cənubdan İranla 765 km və Türkiyə ilə 15 km, şimaldan Rusiya ilə 390 km, şimali-qərbdən Gürcüstan ilə 480 km, qərbdən Ermənistan ilə 1007 km həmsərhəddir.Sahil xəttinin uzunluğu — 713 km, Bakıdan şimal qütbünə qədər olan məsafə 5550 km, ekvatora qədər olan məsafə isə 4440 km-dir.

Elametdar Gunler ve Bayramlar

Thu, 02 Apr 2009 03:47:41 GMT

1.Yanvar………………………………………………………………….Yeni Il Bayrami
2.Fevral…………………………………………………………………….Azerbaycan Gencler gunu
14.Fevral………………………………………………………………… Sevgililer gunu
1.Mart …………………………………………………………………… Mulku Mudafiye gunu
8.Mart…………………………………………………………………….. Beynelxalq Qadinlar gunu
10.Mart…………………………………………………………………….. Azerbaycan Teatr gunu
20—21…………………………………………………………………………Novruz Bayrami
23.Mart………………………………………………………………………Umumdunya Hidrometrologiya gunu
27.Mart……………………………………………………………………….Beynelxaq Teatr gunu
2.Aprel……………………………………………………………………….Beynelxaq Ushaq Kitab gunu
7.Aprel……………………………………………………………………….Umumdunya Saglamliq gunu
12.Aprel……………………………………………………………………..Kosmonavt gunu
23.Aprel……………………………………………………………………..Umumdunya Kitab gunu
2.May…………………………………………………………………………Turk Dunyasinin Hemreylik gunu
3.May…………………………………………………………………………Beynelxaq Soz ve Metbuat azadliq g
9.May………………………………………………………………………….Fashizim Uzerinde Qelebe gunu
13.May………………………………………………………………………..Beynelxalq Aile gunu
18.May………………………………………………………………………..Beynelxalq Muzey gunu
22.May…………………………………………………………………………Beynelxaq Biloloji muxteliflik gunu
28.May…………………………………………………………………………Respublika gunu
1.Iyun…………………………………………………………………………..Ushaqlarin Beynelxalq Mudafiye g
2.Iyun……………………………………………………………………………Azerbaycan Polis gunu
5.Iyun……………………………………………………………………………Etraf Muhitin Qorunmasi gunu
15.Iyun………………………………………………………………………….Milli Qurtulush gunu
16.Iyun………………………………………………………………………….Beynelxalq Atalar gunu
17.Iyun………………………………………………………………………….Beynelxalq Tibb Ishcilerigunu
26.Iyun………………………………………………………………………….Azerbaycan Silahli Quvveleri gunu
30.Iyun………………………………………………………………………….Azerbaycan Sevgililer gunu
22.Iyul……………………………………………………………………………Mlli Metbuat ve Junalistika gunu
1.Avqust………………………………………………………………………..Azerbaycan Elifbasi gunu
2.Avqust………………………………………………………………………..Milli Kino gunu
18.Avqust………………………………………………………………………Azerbaycan Serhet Qoshunlari g
7.Sentyabr……………………………………………………………………..Beynelxalq Aviyasiya gunu
8.Sentyabr…………………………………………………………………….Jurnalislerin Beynelxalq Hemrelyili gunu
15.Sentyabr…………………………………………………………………..Bilik gunu
18.Sentyabr…………………………………………………………………..Milli Musiqi gunu
20.Sentyabr……………………………………………………………………Azerbaycan Nefcileri gunu
27.Sentyabr…………………………………………………………………….Umumdunya Turizim gunu
1.Oktyabr…………………………………………………………………………Beynelxalq Ahillar gunu
1.Oktyabr………………………………………………………………………….Azerbaycan Prokurorluq gunu
5.Oktyabr………………………………………………………………………….Beynelxalq Muellimler gunu
10.Oktyabr…………………………………………………………………………Azerbaycan yangin sondurenleri gunu
18.Oktyabr……………………………………………………………Azerbaycan Respulikasinin Dovlet Musteqilliyi gunu
6.Noyabr……………………………………………………………………..Azerbaycan Milli Televiziyasi ve Radiosu gunu
12.Noyabr…………………………………………………………………….Azerbaycan Republikasinin Konstitusiyasi gun
17.Noyabr………………………………………………………………………Milli Dircelish gunu
22.Noyabr……………………………………………………………………….Azerbaycan Ediliyye Ishcileri gunu
3.Dekabr…………………………………………………………………………Beynelxalq Eliller gunu
11.Dekabr………………………………………………..Ushaqlarin Beynelxalq Televiziya ve Radio Verlishleri gunu
31.Dekabr…………………………………………………………………………Dunya Azerbaycanlilarin Hemreyliyi gunu

Qurban Bayrmi--Oten Ildekinden 10 Gun Qabaq olur.
Ramazan Bayrami-- Oten Ildekinden 10 Gun Qabaq olur

Azerbaycanim!

Thu, 02 Apr 2009 03:42:49 GMT

Erazisi.min. kv.km…………………………………86,6
Ehalinin sayi,min nefer………………………….(2004 cu ilin evvelinde)-8 265,000
Paytaxti-Baki
Dovlet dili-………………………………………….Azerbaycan Dili
Pul vahidi-………………………………………….Manat

Inzibati Erazi Vahidlerinin Sayi

Muxtar resbubilka-………………………………Naxcivan muxtar resbubilkasi.
Rayonlar-…………………………………………..65
SHeherler-…………………………………………69
Sheher rayonlari-………………………………..13
Sheher tipli qesebeler-………………………..130
Kend yashayish menteqeleri-……………….4354